106 yıl sonra İsrail için ‘özür’ geldi! Tarihe geçecek satırlar
-
Haber7-ÖZEL
İsrail'in 7 Ekim'den bu yana Gazze'ye düzenlediği hücumlarda meyyit sayısı 20 bine yaklaşırken dünyada ve Batı'da İsrail'e olan dayanak gün geçtikçe azalıyor. İsrail'in Filistinlilere uyguladığı zulüm nedeniyle son aydınlanmayı ise Filistin'in tarihini değiştiren mektup olarak bilinen Balfour Deklarasyonu'nu yayınlayan Arthur James Balfour'un uzun yıllarca rektörlüğünü yaptığı Edinburgh Üniversitesi oldu. Üniversite, bir özür yazısı yayınlayarak Filistin halkından özür diledi.
BALFOUR DEKLERASYONU
Birleşik Krallık'ta Dışişleri Bakanlığı yapan ve tıpkı vakitte dünyanın en saygın üniversitelerinden biri olan Edinburgh Üniversitesi'nin en uzun müddet rektörlüğünü yapan Arthur James Balfour, 2 Kasım 1917'de yayınladığı bir mektupla Filistin'in tarihini değiştirdi. Edinburgh Üniversitesi, ortadan geçen 106 yılın akabinde geçtiğimiz gün Dışişleri Bakanlığı görevindeyken dünya tarihine Balfour Deklarasyonu olarak geçen ve Filistin topraklarında bir Yahudi devletinin kurulmasıyla sonuçlanan bildiriyi yayınlayan Arthur James Balfour için 'özür' açıklaması yayınladı.
106 YIL SONRA GELEN ÖZÜR
Edinburgh Üniversitesi, 14 Aralık 2023 tarihinde yayınladığı bir bildiri ile Filistin'de bir Yahudi devleti kurulmasına öncülük eden Balfour Deklarasyonu nedeniyle Filistinlilerden özür diledi.
Üniversite, deklarasyonu yayınlayarak İsrail'in kurulmasına öncülük eden Arthur James Balfour'un, üniversitede en uzun müddet rektörlük yapan kişi olduğuna dikkat çekerek, üniversitenin geçmişiyle yüzleşmek için önümüzdeki periyotta 5 somut adım atacağını bildirdi.
Üniversiteden yapılan açıklamada şu sözlere yer verildi;
- Üniversite, tüm öğrencilerine kolonyal geçmişiyle ilgili temel bir kurs verecek.
- Filistin/İsrail konusunda fikir özgürlüğünü kısıtlayan uygulamalara son verecek. Bilhassa İsrail tenkitlerini anti-semitizm bir tutan yanlış uygulamayı..
- İşgal altındaki Filistin topraklarında yatırım yapan, direkt yahut dolaylı olarak işgal altındaki topraklardan yarar elde eden firmalar kamuoyuna açıklanacak. Bilhassa İsrail'e silah satan firmalar...
- Üniversite Filistinli öğrencilerin Edinburgh'ta burslu okuyabilmelerini teminen kaynak sağlayacak. Üniversite öğrencilerinin ve çalışanının Filistinli üniversitelerle ortak projeler yapması sağlanacak.
- Üniversite, Filistin/İsrail'de tek devlet modelini savunacak. Bir kişi bir oy temeline nazaran şekillenecek bu modelde, Filistinli mültecilere tazminat verilmesi ve geri dönüşlerine imkan sağlanacak.
BALFOUR DEKLARASYONU NEDİR?
Balfour Deklarasyonu, Arthur James Balfour'un 2 Kasım 1917'de İngiltere Musevilerinin ve milletlerarası Siyonist hareketin önderlerinden Lionel Walter Rothschild’a yazdığı ve İngiliz hükümetinin Filistin topraklarında Museviler için ‘milli bir yurt’ kurulması fikrini desteklediğini açıkladığı 3 cümlelik bir mektuptur. Deklarasyon 1918 yılında Fransa, İtalya ve Amerika Birleşik Devletleri tarafından da kabul edilmiştir.
Deklarasyonda şu cümleler yer alıyor;
“Majesteleri’nin Hükümeti, Filistin’de Yahudi halkı için ulusal bir yurt kurulmasına olumlu gözle bakmaktadır ve bu maksada ulaşılmasına yardımcı olmak için elinden geldiğince efor gösterecektir; Filistin’de hala mevcut Yahudi-olmayan halkların toplumsal ve dinî haklarına ya da Musevilerin başka ülkelerdeki hak yahut politik statülerine ziyan verecek hiçbir şeyin yapılmayacağı net bir biçimde anlaşılmalıdır.”*