İktisatta 2023 bu türlü geçti

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Türkiye iktisadı için 2023 epeyce hareketli ve dalgalı geçti.

Kahramanmaraş merkezli gerçekleşen ve 11 ili vuran 6 Şubat zelzelesi, iktisat üzerinde de belirleyici oldu.

Zelzelenin etkilediği vilayetler toplam gayrisafi yurtiçi hasılanın yüzde 10’una denk geliyor. Zelzelenin yol açtığı hasar nedeniyle oluşan faturanın ise 120 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

DEPREM BÜYÜMEYİ ETKİLEDİ

Zelzelenin en kıymetli tesiri ise büyüme üzerinde görüldü. Zelzelenin tesirinin hissedildiği 2. çeyrekte büyüme zayıfladı, 3. çeyrekte ise beklentilerin altında gerçekleşti.

ENFLASYON YÜZDE 62’YE YAKLAŞTI

Kasım ayına gelindiğinde aylık enflasyon yüzde 3,28 düzeylerine kadar gerilese de yıllık TÜFE artışı yüzde 61,98 ile yılın en yüksek düzeyinde bulunuyor

EKONOMİ İDARESİNDE DEĞİŞİM

14 Mayıs seçimleri ise Türkiye iktisadında yeni gelişmeleri beraberinde getirdi. İktisat idaresinde misyon değişimi gerçekleşti.

Hazine ve Maliye Bakanlığı vazifesini Mehmet Şimşek devralırken, Merkez Bankası başkanlığına Hafize Gaye Erkan atandı.

PARA SİYASETİNDE SIKILAŞMA

Yeni vazifeler ile birlikte para siyasetinde sıkılaşma döngüsüne girildi. Mayıs ayındaki seçimler öncesi Türkiye’de yüzde 8,50 olan siyaset faizi, 22 Haziran toplantısı prestijiyle başlayan faiz artış serisi ile yüzde 42,50’ye kadar yükseldi.

YENİ OVP AÇIKLANDI

Eylül ayında iktisatta 3 yıllık yol haritasını ortaya koyan Orta Vadeli Program takip edildi. Programda 2023 için büyüme iddiası yüzde 4,4 olarak açıklandı. Bu beklenti 2024 için yüzde 4, 2025 için yüzde 4,5 ve 2026 için yüzde 5 olarak belirlendi. enflasyonda yıl sonu varsayımı ise yüzde 65 olarak duyuruldu.

İŞSİZLİK TEK HANE

Bu yıl düşüş ivmesi izlenen makro bilgilerin başında işsizlik oranı geldi. Temmuz’da yüzde 9,3 düzeyindeki işsizlik oranı ekim ayına gelindiğinde yüzde 8,5’e kadar geriledi.

EKONOMİDEKİ ADIMLARIN OLUMLU ETKİLERİ

Yeni iktisat idaresinin adımları global tarafta da olumlu karşılandı. Türkiye’nin kredi risk primi mayıstaki 700 baz puan düzeylerinden 290 baz puana kadar geriledi.

CDS’teki bu düşüş not görünümlerinde olumlu değişimleri de beraberinde getirdi. Memleketler arası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Türkiye’nin kredi notunu teyit etti, not görünümünü yükseltti. Standard & Poor’s, Türkiye’nin kredi notunu “B” olarak teyit ederken kredi notu görünümünü “durağan”dan “pozitif”e çevirdi.

REZERVLERDE REKOR

Rezervlerde ise tüm vakitlerin rekoru kırıldı. Merkez Bankası toplam rezervleri, 142 milyar doları aşarak tüm vakitlerin en yüksek düzeyine ulaştı.

2023’ün ikinci yarısında iktisat siyasetlerindeki sıkılaşmanın tesiriyle kredi kanalları daraldı. Hem mevduat hem de kredi faizleri yükseldi. Yılın başında hem talebin hem de fiyatın arttığı konut ve araba piyasası ise sakinleşti.

FAHİŞ FİYATLA MÜCADELE

Fahiş fiyatla gayret ise iktisat idaresinin en kıymet verdiği alanlardan oldu. Arabada sıfır araçlar için geçerli “6 ay 6 bin kilometre sınırı” ayrıyeten 2. el aracın sıfırdan değerli satılamaması, konutta “tek sitede tek ilan zorunluluğu” üzere düzenlemeler ile fahiş yükselişlerin önüne geçilmeye çalışıldı.

Konut ve kira fiyatlarındaki artışın önüne geçmek için ise yüzde 25 sonu ve arabuluculuk sistemi devreye alındı. yüzde 25 sonu son düzenleme ile 2024 yılının Temmuz ayında sona erecek. Arabuluculuk sistemine ise 80 bine yakın müracaat yapıldı.

BORSADA HALKA ARZLAR YILI

Makro iktisattaki hareketli gündem piyasalara da yansıdı. Borsa İstanbul’da 8 bin 562 puan ile tüm vakitlerin en yüksek düzeyi görüldü.

Öte yandan 2023, halka arzların yılı oldu. Bu yıl birinci kere süreç görmeye başlayan 55 şirketin halka arz toplam büyüklüğü 73,3 milyar TL’ye ulaştı.