Rekabet Kurumu Lideri Küle: Raf fiyatlarına yapılan müdahaleler kırmızı çizgimiz

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Rekabet Kurumu Lideri Birol Küle, Kurumun 2023 yılında yürüttüğü soruşturmalar ve 2024 yılı maksatlarına ait değerlendirmede bulundu.

Son periyotta dijital pazar ve yapay zekadaki gelişmeler sonucunda iş yapış hallerinde yaşanan değişimlere işaret eden Küle, bu süreçte, eser ve hizmetlerden üretilen yararlar kadar, rekabete alışılmamış davranışların da arttığını ve hal değiştirdiğini söyledi.

Küle, Kurum olarak iki hususa öncelik verdiklerine dikkati çekerek, “İlk olarak, bilişim teknolojilerine ve insan kaynağımıza yatırım yaptık, dijital bilgiler üzerinde inceleme kapasitemizi artırdık. Böylelikle soruşturma ve yerinde incelemelerimizin sayısında önemli artış sağladık. İkinci olarak, incelemelerimiz için yalnız şikayet gelmesini beklemedik, hangi kesimlerde aksaklık varsa, gözlemledik, resen müdahalede bulunduk” değerlendirmesinde bulundu.

“AKSAKLIK SİNYALI ALDIĞIMIZ PAZARLARDA KESİM İNCELEMESİ BAŞLATIYORUZ”

Düşük ve orta gelirli vatandaşların harcamalarını etkileyen dallarda fiyat katılaşmasını engellemek üzere çok sayıda tedarikçinin tekrar satış fiyatını tespit ettiğini belirlediklerini aktaran Küle, “Tüketici gereksinimlerini direkt karşılayan bu bölümlerdeki rekabet parametreleri ortasında fiyat rekabeti en temel ögedir. Bu alanda özgür fiyatlamanın yolunu açtık” dedi.

Küle, tüketici elektroniği, beyaz eşya, besin ve kozmetik üzere pazarlar başta olmak üzere tedarikçilerin bölge yahut müşteri kısıtlaması ya da internet üzerinden satışları kısıtlamasına ait soruşturmalar yürüttüklerin anımsatırken, bu kapsamda beyaz eşya bölümünde 4 firmaya 628 milyon lira ceza kestiklerini belirtti.

Kurumun yaptırım kararlarına ahenk sağlanmasının, rekabet ortamının tesisi ve caydırıcılık bakımından kritik ehemmiyet taşıdığına dikkati çeken Küle, optik lens ve makine üretimiyle iştigal eden EssilorLuxottica’ya kesilen cezanın bu bakımdan ehemmiyet taşıdığını söyledi.

Küle, güneş gözlüğü üretimiyle bilinen Essilor ile Luxottica’nın birleşme müracaatına 2018’de koşullu müsaade verildiğini anımsatarak, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Bu yıl teşebbüsün o kararın koşullarına uymadığını, optik lens ve makineleri paket olarak satarak optisyenlerin yalnız kendileriyle çalışmasına yol açtığını tespit ettik. Gerçekleştirdiği bu ihlal için teşebbüse 492 milyon lira ceza kestik. Şirketlerin centilmenlik yahut çalışan ayartmama muahedeleri yoluyla çalışanların fiyatlarını ve yan haklarını sonlandırmalarını da radarımıza aldık. 2023’te 48 teşebbüsü resen incelediğimiz bir soruşturmada, 27 teşebbüs için 252 milyon lira ceza kestik. Bu alanda 35 teşebbüsü kapsayan 3 soruşturmamız ise devam ediyor.”

Aksaklık sinyallerini aldıkları pazarlarda dal incelemeleri başlatarak tespit ettikleri meselelere karşı resmi soruşturma açtıklarını anlatan Küle, bu çerçevede çevrim içi reklamlar ve süratli tüketim mallarına ait kesim raporlarını yayımladıklarını, bu raporlar sonucunda tespit edilen pazar aksaklıklarına karşı aksiyon aldıklarını ve zelzele bölgesindeki piyasalarda ortaya çıkabilecek rekabet sıkıntılarının tespitine yönelik de kesim incelemeleri başlattıklarını belirtti.

Küle, e-ticaret alanında yürüttükleri soruşturma yanında, otobüs biletlerinin farklı platformlarda satılabilmesi ile emlak ve araba ilanlarının istenen platforma taşınabilmesine ait kararlar aldıklarını aktardı.

“45 SORUŞTURMADA ÇALIŞMAYA DEVAM EDİYORUZ”

Bu yıl yürüttükleri soruşturmalara ait de bilgi veren Küle, şu değerlendirmede bulundu:

“Bu yıl 58 soruşturma tamamladık. Bunların ihlal tespit edilen ya da teşebbüslerin ihlali kabul ederek uzlaşmaya vardığı 46’sında 2,3 milyar lira ceza kesildi. Lakin kimi pazarlarda pazarın rekabete nasıl açılacağına rehberlik etmek, salt ceza kesmekten ya da ihlali durdurmaktan daha kıymetli hale geliyor. Bu bakımdan 6 soruşturmada ortaya çıkarılan rekabet kaygılarını gidermek üzere teşebbüslerin sundukları taahhütlerin kâfi olduğu kabul edilerek soruşturma sonlandırıldı.

Digitürk’ün alt yayın haklarını öbür yayın kuruluşlarına ayrımcı formda sunma uygulamaları, Obiletin bağlama uygulamaları ve çevrim içi reklam kısıtlamaları bu evraklara örnektir. Emsal biçimde ceza ile sonuçlanan soruşturmalarda da odağımız salt cezaya yönelmiyor, teşebbüslerin ihlal olmayan pazar kurallarına geri dönmeleri için ayrıntılı ahenk süreçleri yürütüyoruz. Sahibinden.com hakkında verilen kararda ceza yanında öngörülen önlemler bunun hoş bir örneğidir.”

Küle, halihazırda 35’i bu yıl içinde açılan, 45 soruşturmada çalışmaya devam ettiklerini tabir ederek, “Devam eden incelemelerimiz çoğunlukla besin, beyaz eşya, küçük mesken aletleri, eğitim, inşaat, güç, otomotiv, cümbüş, bilgi teknolojileri, kozmetik ve kimya bölümlerinde ağırlaşmış halde. Geliştirdiğimiz insan kaynağımızla çok daha aktif süreç işletiyor, Kanun’umuza kazandırılan taahhüt ve uzlaşma sistemlerimizle çok daha süratli kararlar alıyoruz. Örneğin, besin, otomotiv, kozmetik üzere bölümlerdeki yine satış fiyatının tespitine yönelik açılan soruşturmalarımız, uzlaşma düzeneğinin işletilmesi sayesinde kısa müddette sonlandırıldı” diye konuştu.

“ARAŞTIRMA MERKEZİ KURMAYI HEDEFLİYORUZ”

Gelecek periyoda ait gayelerine yönelik de değerlendirmelerde bulunan Küle, “Geçmişte olduğu üzere yeni periyotta de karteller, raf fiyatlarına ve çalışan fiyatlarına yapılan müdahaleler kırmızı çizgimizdir. Bu tıp uygulamaların her vakit üstüne düşeceğiz. Lakin bunun ötesinde, rekabetçi büyümenin ve rekabet ortamının tesisi için tüm paydaşlarımızda rekabet şuuru oluşturmak istiyoruz.

Bunun için akademik kuruluşlarla işbirliği yaparak hem tüketicileri, hem işletmeleri bilinçlendirebileceğimiz, onlardan gelen soruları yanıtlayabileceğimiz bilimsel bir araştırma merkezi kurmayı hedefliyoruz. Satış noktalarında tüketicilere sunulan eserlerin tekrar satış fiyatının tespitini, çalışan ayartmama mutabakatlarını pazara yaygın birer davranış olmaktan çıkarmak, sürdürülebilir bir rekabet ortamı sağlamak istiyoruz” sözünü kullandı.

Küle, hakim durumda olan teşebbüslerin bu durumlarını berbata kullanmalarının, KOBİ’leri ve tüketicileri sömürmelerinin, rakiplerini dışlamalarının önüne geçeceklerini belirterek,, bu kapsamda tüketici odaklı ekonomik büyümeyi, iktisadın her alanında rekabeti güçlendirmeyi ve rekabet hukukunun yeni zorluklara karşılık verebilecek uyumlulukta olmasını sağlamanın Kurumun maksatları ortasında olduğunu belirtti.

Öncelik verecekleri dallara ait de bilgi veren Küle, şunları kaydetti:

“Sıfır tolerans siyasetiyle yaklaştığımız yine satış fiyatının tespiti uygulamalarının yaygın olduğu süratli tüketim malları perakendeciliği, besin, kimya ve sıhhat, öncelediğimiz kesimler ortasındadır. Çalışanların emeklerinin karşılığını alabilecekleri ve özgür iş gücü piyasasının tesisi de tekrar ehemmiyet verdiğimiz alanlardandır.

Dijital pazarlardaki rekabete ters uygulamalar da odağımızda kalacak. Bilhassa rekabeti daha başlamadan bitirmek üzere teknoloji alanında gerçekleştirilen öldürücü devralmalar, radarımızda olmaya devam edecek. Kurumun ağırlaştığı bölümler ve müdahale araçları, tüketici odaklı ekonomik büyümeye takviye verecek, iktisadın her alanında rekabeti güçlendirmeyi sağlayacak.”