‘Süper Kupa’ olayının perde gerisi: Krizi asıl çıkaranlar kim?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

“Riyad’da krizi kim çıkardı?” başlıklı yazısını kaleme alan Karar Gazetesi Muharriri Yıldıray Oğur, Suudi Arabistan’da düzenlenen Süper Kupa maçını bahis aldı. Krizi çıkaranların Suudi yetkililerin olmadığını belirten Oğur, krizin perde gerisini yazdı.

İşte Yıldıray Oğur’un o yazısı:

Suudi Arabistan’ın başşehri Riyad’da dünkü Fenerbahçe-Galatasaray Üstün Kupa finali büyük bir siyasi krize neden oldu.

Krizin diplomatik bir krize dönüşüp dönüşmeyeceğini şimdi bilmiyoruz.

Dün akşamdan beri parti başkanları, belediye liderleri, siyasetçiler, gazeteciler Suudi Arabistan’a öfke kusuyor.

Peki krizi sebebi neydi?

İlk haberlere nazaran Suudiler maçın başlangıcında İstiklal Marşı okunmasına müsaade vermemişti.

Milli kadroların maçları dışında her maça İstiklal Marşı okuyarak başlanan herhalde Türkiye’den öbür ülke yok.

Ama Suudilerin buna olmaz demesi diplomatik bir krize neden olurdu.

Ama sonra anlaşıldı ki krizin sebebi bu değil.

Zaten İstiklal Marşı’na “hayır” demeleri mantıklı değildi. Çünkü günler öncesinden Süper Kupa öncesi stattaki Cumhuriyet’in 100. Yılı programı açıklanmıştı.

Haberlerden okuyalım:

“Mücadele öncesinde ses ve ışık şovlarının yapılacağı Al-Awwal Park Stadyumu’nda Türkiye Cumhuriyeti’nin ve Türkiye Futbol Federasyonu’nun 100’üncü yılına özel merasim gerçekleştirilecek. Birçok sanatkarın sahne alacağı maç öncesinde Norm Seçkin 100’üncü Yıl Marşı’nı seslendirecek. Ayrıyeten 100 kişilik grupla Türk bayrağı, Atatürk posteri ve kulüp armaları açılacak.”

Yani Riyad’daki stadyumda bırakın İstiklal Marşı okumayı yasaklamayı, Cumhuriyet’in 100. Yılı için kutlama yapılacaktı.

Bu kutlamalar sırasında stadyum tribünlerinde 100 kişilik bir takım Türk bayrağı, Atatürk posteri ve kulüp armaları açacağı bir koreografi de programda yer almaktaydı.

Tabii bu program mesken sahibi Suudi yetkililerle birlikte hazırlanmış olmalı.

Yani bu programa nazaran Suudiler Atatürk’ün fotoğrafına siyaseten ya da itikadi olarak da karşı görünmüyor.

Cumhuriyetin 100. Yılı’nın, yıldönümünden iki ay sonra Riyad’daki bir stadda kutlanması üzere tuhaf bir talebe de tamam dedikleri anlaşılıyor.

Kutlama programında yalnızca Norm Ender ve orkestra da yoktu.

Başka sanatkarlar da vardı. Tekrar haberlerden okuyalım:

“Dj Faruk Sabancı, Pelin Altan – Anıl Altan, Mert Yazıcıoğlu, Latif Serkan Altınorak, Gülsün Işıklı, Emre Aslan, sunucular; Murat Yıldırım – İman Elbani Yıldırım da Suudi Arabistan’da olacak”

Yani staddaki ortam Türkiye’den görüldüğü üzere pek de “şeri kararlara göre” tasarlanmış üzere görünmüyordu.

Peki o halde Türkiye’yi ayağa kaldıran bütün Atatürkçü, milliyetçi hassasiyetleri kabartan, klâsik ulusal sporlarımızdan Arap düşmanlığını ırkçılık düzeyine yükselten krizin sebebi neydi?

Haber10 sitesi krizin kronolojisini şöyle yapmıştı:

Maçtan evvel kulüpler ile TFF ortasında yapılan toplantıda maça Galatasaray Atatürk’ün ‘Ne keyifli Türk’üm diyene’, Fenerbahçe ise ‘Yurtta sulh Cihanda sulh’ kelamlarının bulunduğu pankartla çıkmak istedi. Ayrıyeten iki kadro müsabakaya üzerinde Atatürk fotoğrafı bulunan tişörtlerle çıkmayı talep etti.

Fenerbahçe ve Galatasaray Harika Kupa finali öncesinde İstiklal Marşı’nın yanı sıra Suudi Arabistan Ulusal Marşı’nın çalınmasından ötürü da rahatsızlık duyduklarının TFF’ye bildirdi.

Türkiye Futbol Federasyonu yetkilileri, iki kulübe Harika Lig finali akışının kulüplere gönderildiğini ve itiraz gelmediğini belirterek Suudi Arabistan Ulusal Marşı’nın okunacağını söyledi.

TFF yetkilileri, Atatürk’ün kelamlarını içeren pankartlara müsaade verilmemesi konusunda tekrar akışı münasebet gösterdi.

Fenerbahçe ve Galatasaray yönetimleri Atatürk sıkıntısı konusunda daha evvel rastgele bir sorun çıkmadığını, neden bu türlü bir uygulamaya gidildiğini sorguladı. Hususun akışla ilgisi olmadığı belirtildi. Sarı lacivertlilerin lideri Ali Koç, kamuoyuna kriz olduğunu açıkladı.

TFF, kriz idaresine başladı. Fenerbahçe ve Galatasaray yetkilileriyle sorunun tahlili için görüşmelere başladı.

Fenerbahçe Divan Heyeti Lideri Uğur Dündar, Tele1 canlı yayınına bağlanarak Atatürk tişörtü ve maça da ‘Yurtta Sulh ve Cihanda Sulh’ pankartı ile çıkma talebinin Suudi idaresi tarafından reddedildiğini söyledi. Dündar, “Ali Koç ve yönetici arkadaşlarımız da o halde biz de alana çıkmayız demişler” dedi.

Saat 16.00’da Türkiye Futbol Federasyonu, whatsapp kümesine açıklama yaptı. Açıklamada, “Süper Kupa maçı Türk bayrağımız huzurunda, 100. Yıl kutlama etkinlikleriyle, şehitlerimiz için hürmet duruşuyla ve sanatçı Norm Ender’in okuyacağı İstiklal Marşı ile başlayacaktır. Bu hususta yapılan dezenformasyona prestij etmeyiniz” denildi.

Saat 16.14’te Uğur Dündar toplumsal medya hesabından şu açıklamayı yaptı: “Suudi Arabistan’da oynanacak Üstün Kupa Finali için Kulübümüzün ve Galatasaray’ın ortak duruşları ve TFF’nin teşebbüsü sonucu maç öncesindeki seromonide İstiklâl Marşımız okunacak ve müsabaka o denli başlayacak.”

Saat 16.30’da Galatasaray Lideri Dursun Özbek, TFF yetkililerinin bulunduğu otele geldi. Burada ‘Maçla ilgili sorun çözüldü mü?’ sorusuna ‘Göreceğiz’ karşılığı verildi. Saat 17.35’te toplantıya Fenerbahçe Ali Koç da katıldı.

Krizi çözmek için Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak da görüşmelere girdi.

Krizin sonunda ekipler maça çıkmamaya karar verdi, Türkiye’ye döndü. Gerisi malum.

O kronolojiden anlaşılan soyunma odasına pankart ve tshirtle alana çıkmaya engellemek için polis göndermek üzere Suudi yordamı sistemler kullansalar da krizi çıkaranın Suudiler olmadığı anlaşılıyor.

En başta krizi başlatan Suudilerin İstiklal Marşı’nı çaldırmaması değil, Fenerbahçe ve Galatasaray yöneticilerinin Riyad’da oynanan maçta Suudi marşının çalınmasına karşı çıkması.

Hem Suudi Arabistan’ın başşehrinde bu maçı oynayıp, bunun için büyük paralar alıp hem de ülkenin marşına iki dakika tahammül edememek büyük bir cüret.

Ama temel krizi kopartan iki kulübün son dakika aldıkları karar:

“Maçtan evvel kulüpler ile TFF ortasında yapılan toplantıda maça Galatasaray Atatürk’ün ‘Ne keyifli Türk’üm diyene’, Fenerbahçe ise ‘Yurtta sulh Cihanda sulh’ kelamlarının bulunduğu pankartla çıkmak istedi. Ayrıyeten iki grup müsabakaya üzerinde Atatürk fotoğrafı bulunan tişörtlerle çıkmayı talep etti.”

Zaten Cumhuriyet’in 100. Yılı’nın; özel orkestrayla, marşlarla, sanatkarlarla, tribünlerde 100 kişinin yapacağı özel koreografide Atatürk resmi, Türk bayraklarıyla kutlanılması üzerinde anlaşılmış bir programda olmayan bir son dakika sürprizi bu.

Maçlarda alana siyasi slogan ve simge taşımak FİFA’nın kurallarına net biçimde alışılmamış. Ve cezası var. Yalnızca kadrolar değil, karşılaşmayı organize eden yani Suudilerin de ceza alabileceği bir kural ihlali bu.

“Sloganlar, sözler, fotoğraflar ve reklamlar” başlıklı unsur açık:

“Ekipmanlarda siyasi, dini yahut ferdî sloganlar, tabirler yahut fotoğraflar bulunmamalıdır. Oyuncular, siyasi, dini, şahsî sloganlar, sözler yahut imgeler ya da üreticinin logosu dışında reklamlar içeren iç çamaşırlarını göstermemelidir. Rastgele bir ihlal durumunda oyuncu ve/veya kadro, karşılaşma organizatörü, ulusal futbol federasyonu yahut FIFA tarafından cezalandırılacaktır.”

İzin verilen hudutlar da kural kitapçığında belirlenmiş;

“…oyuncunun numarası, ismi, grup arması/logosu, futbol oyununu, saygıyı ve dürüstlüğü teşvik eden teşebbüs sloganları/amblemleri ve müsabaka kuralları yahut ulusal FA, konfederasyon yahut FIFA düzenlemeleri tarafından müsaade verilen reklamlar..

İzin verilen sloganlar, tabirler yahut görseller tişört önü ve/veya kol bandı ile hudutlu olmalıdır.

Bazı durumlarda slogan, söz yahut fotoğraf yalnızca kaptanın kol bandında yer alabilir”

Atatürk’ün resmi ve Atatürk’ün kelamları bizim için siyasi olmayabilir.

Ama anlaşılan FİFA 2035’e aday olan, en azından yeşil alanda sicilini pak tutmak isteyen, futbolda yeni, acemi ve kitabına uygun davranan, siyaseten ve dinen esnek bir millet olmadıkları da bilinen Suudiler programda olmayan bu son dakika sürprizine direndi.

Onlar için Atatürklü ısınma formaları, barış bildirisi veren Atatürk kelamları siyasi ve siyasi simgeler. Hele de Gazze krizi sürerken…

Zaten maçtan evvel TFF’nin maça gidecek taraftarlar için hazırladığı ikaz rehberinde şöyle ikazlar da yer almıştı:

“Suudi Arabistan’da tribünler haricinde kamusal alanlarda toplu bir formda tezahürat, şov, yürüyüş yapılmaması gerekmektedir. Bu cins hareketler “kamu nizamına tehdit” olarak algılanabilmektedir.

-Stadyuma Galatasaray ve Fenerbahçe bayrakları ile Türk Bayrağı dışında diğer bayrak alınmayacaktır.”

Yani Suudiler birinci sefer milletlerarası kurallara uygun davranmış, o da krize neden olmuş gözüküyor.

Peki, neden maça iki grup da bu türlü bir son dakika sürprizi yaparak daha evvel pek de yapmadıkları üzere Atatürk tshirtleriyle ve Atatürk’ün kelamlarının olduğu pankartlarla çıkmaya karar verdiler.

29 Aralık rastgele bir günün yıldönümü değil. Türkiye’deki derbi maçta da bu türlü bir şey yapılmadı.

Açık ki bu Atatürk hassasiyetinin sebebi maçın oynandığı yer.

Yani Türkiye’nin milyonlarca taraftarı olan, ülkenin en büyük işadamlarının yönettiği iki koca kulübü Suudi Arabistan’da maç oynanınca güya Atatürkçülüklerine halel gelmiş üzere bir komplekse kapılıp, ne kadar Atatürkçü olduklarını göstermek istediler.

Maçın Suudi Arabistan’da oynanacağı kararının akabinde esasen aylardır yürütülen tartışmalarda da bu klâsik Arap düşmanlığı, Cumhuriyet’in 100. yılında kupa finalini Arabistan’da oynamanın Cumhuriyetçiliğe, Atatürk’e ihanet olup olmayacağı üzere tartışmalar yaşandı.

Şöyle köşe yazıları yazıldı:

“Galatasaray’ın kurulduğu yer olan Galatasaray Lisesi, Kurtuluş Savaşı’nda eğitime devam etmesine karşın birtakım sınıflarından mezun veremez. Cumhuriyetin 100. yılında Suudi Arabistan’da kupayı kaldırmak sarı-kırmızılıların içine siner mi?

Fenerbahçe Lideri Ali Koç, Şükrü Saracoğlu Stadyumu’nun ismini değiştireceklerini ve Atatürk Stadyumu yapacaklarını söyledi. Verilen iletiler açık ve net. Sarı-lacivertlilerin de inandığı bir slogan var: “Cumhuriyetin kalesi Fenerbahçe”. Şayet bu teklif Fenerbahçe tarafından kabul edilirse 100. yılda stadyumun ismini Atatürk yapmanızın ne manası kalacak?”

Kulüplerin kendi içinde bu karara itirazlar yükseldi.

Herhalde bu yüzden 29 Ekim’in üzerinden iki ay geçmişken Riyad’daki maçın öncesine reaksiyonları azaltmak için bir Cumhuriyet’in 100. Yılı kutlanması eklendi.

Suudi Arabistan’da harika kupa maçını oynayıp hem para kazanmak, hem de ligin milletlerarası bedelini artırmak pek makul bir fikirken, TFF başkanının açıklamasına nazaran maçın evvel Almanya, İngiltere’de oynanması teklif edilmiş ve onlardan onay alınmamışken, derin önyargılar koca koca insanları “Suudi Arabistan’da maç yapıyoruz bari maça çıkarken de Atatürk’ü analım da günahlarımızın kefareti olsun” noktasına getirmiş.

Tabii son dakika bu ileti dertleri da kriz çıkarmış.

Böylece Süper Kupa üzere Türkiye’de pek de kimsenin umurunda olmayacak bir maçın finalini daha evvel de yapıldığı üzere yurtdışında yapmak, bunu da Reymar’ın, Ronaldo’nun top koşturduğu bir statta yapmak, dizilerimizi tüketen Suudileri futbolumuzu da tüketen yapmaya çalışmak bir de üstüne kulüplere 108 milyon TL para kazandırmak üzere yeterli bir proje de suya düştü.

Hatta kaş yapayım derken göz bile çıkarılmış olabilir.

Muhtemelen Suudiler, elçilik sokak isimlerini değiştirme, Araplara ve hatta dine küfretme kampanyasını gördükten sonra bir müddet pek Türkiye’ye gelmek istemeyecektir.

Tabii muhalefet geleneksel Arap düşmanlığı üzerinde sörf yaparken, Erdoğan’ın bu kriz karşısında alacağı hal da kıymetli.

Halbuki bir nefes alıp düşünenler Suudi Arabistan’ın artık Atatürk ile bir sorunu kalmadığını görebilir. Hatta Prens Salman’ın ülkeyi zirveden çağdaşlaştırma adımları Atatürk’e de benzemiyor değil. Bu ortada Şerif Hüseyin ile Suudiler de birebir şey değil. Hatta ikisi birbiriyle savaşmıştı. Belediye liderlerine taban tarih eğitimi şart.

Bir futbol maçında bile siyasetin, tarihin, ideolojik önyargıların ortaya çıktığı, ulusal histeri dalgasının her yeri basitçe sardığı, rasyonel ve serinkanlı düşünmeye sık sık orta verilebilen, linçe sevinçle teslim olunan bir ülkenin işi hiç kolay değil.

Çünkü önünde önemli bir mani var: Kendisi!